05 Kijken naar de hele mens

Geestelijk verzorgers binnen Tactus

Tactus in Beeld #22 Jaargang 06 - 06 2020

Hoofdstuk 5 van 9

Het coronavirus houdt ons allemaal bezig en heeft veel impact. In onze klinieken zijn er 24/7 mensen aanwezig. Hoe vreemd is de wereld als je in coronatijd de kliniek verlaat? Geestelijk verzorger Cisca Terlouw geeft ons een kijkje in haar werk.

“Geestelijke verzorgers zijn gespecialiseerd in alles wat te maken heeft met zingeving, levensbeschouwing en spiritualiteit. We kijken naar de hele mens, wie ben je nog meer behalve dat stuk verslaving. Ik geef veelal individuele begeleiding aan mensen met levensvragen. Dat gaat in coronatijd ook gewoon door.

We kijken naar waar iemand nu staat, hoe het leven gelopen is, wat verslaving voor afbreuk heeft gedaan aan hoe de persoon zou willen zijn en in het leven zou willen staan en hoe ze de toekomst verder vorm willen gaan geven. Daarbij besteden we ook aandacht aan de verlieservaringen die ze door hun verslaving hebben opgedaan. Ook helpen we mensen in het onderzoeken en vormgeven van hun eigen identiteit.

Cliëntcontact in coronatijd
De eerste coronaweken waren vreemd en onwennig. Gelukkig konden wij de cliënten in aangepaste vorm blijven zien. In de eerste weken merkte ik dat cliënten in een soort overlevingsstandje stonden. We hebben daarom veel gewandeld zodat ze even buiten konden zijn en van zich af konden praten. Het niet krijgen van bezoek en het afgesloten zijn van de buitenwereld was voor een deel van de cliënten zwaar en voor anderen gaf het juist rust. Je merkt op dit moment wel dat het wat went en mensen weer meer met hun eigen proces bezig zijn Het werken in deze tijd levert ook nogal wat morele dilemma’s op, zowel voor cliënten als voor ons als medewerkers.

'Cliënt: “Ik ben al een aantal weken thuis en ik heb nog helemaal van niemand een knuffel kunnen krijgen.”

Cliënten twijfelen er aan of de behandeling voor hen op deze manier wel werkt en of ze het vol kunnen houden met alle restricties. Zelf vind ik het moeilijk om me een toekomst voor te stellen waarbij de anderhalve meter samenleving langere tijd gedragen moet worden. En hoe je dan toch kwalitatief goede zorg blijft leveren. Ik hoop dat we met elkaar meer ruimte gaan creëren om hierover het gesprek aan te gaan, bijvoorbeeld via moreel beraden. Het is me nogal niet wat waar we allemaal mee te maken krijgen, zowel in werk als onze privé situatie.”

Impact van Corona

“In een kliniek heb je 24/7 mensen om je heen. Als je dan, na een opname, alleen in je woning terug komt dan is dat behoorlijk wennen. Normaal gesproken al, maar nu in de coronatijd al helemaal. Recent belde één van de cliënten die lang opgenomen is geweest mij in tranen op. Ze is nu enkele weken weer thuis. Ze vertelde mij dat iedereen op afstand blijft en dat ze van niemand een knuffel heeft kunnen krijgen. Dat is één van de schrijnende gevolgen van de coronamaatregelingen.”

“Verlofmomenten zonder begeleiding en thuis oefenen zijn niet mogelijk. Terwijl het normaliter een belangrijk onderdeel van de behandeling is. De overgang vanuit de kliniek naar de thuissituatie is vaak al groot en nu al helemaal. Vooral voor de mensen die al opgenomen waren voordat de corona begon is het vervreemdend als ze weer thuis zijn. Wanneer ze daar behoefte aan hebben blijven we zo mogelijk nog een tijdje ambulant contact houden.”

'Een geestelijk verzorger biedt een vrijplaatsfunctie waar mensen hun verhaal kwijt kunnen, zonder dat het in het dossier komt'

Delen wat echt aan het hart gaat

“Een geestelijk verzorger biedt een vrijplaatsfunctie waar mensen hun verhaal kwijt kunnen, zonder dat het in het dossier komt. Daarmee creëren we een vrije ruimte waar mensen kunnen delen wat hun echt aan het hart gaat en waar ze hun existentiële vragen kunnen onderzoeken. De behoefte van de cliënt bepaalt waar we het over gaan hebben. We helpen iemand zijn eigen pad te bewandelen. Dat vraagt ook het nodige van de persoon zelf om daar goed over na te denken.”

Cisca sluit af: “Ik werk al bijna 30 jaar in de hulpverlening en het fascineert me nog altijd om van mensen te horen hoe zij hun leven leiden en hoe ze omgaan met de dingen die hen in het leven overkomen of zelf bewerkstelligd hebben. En hen daarin ondersteuning en begeleiding mogen bieden zodat zij weer meer mens kunnen worden is mooi werk.”