03 Primaire onderzoekslijnen

Tactus onderzoekt WeCo jaargang 02 ~ 07 2019

Hoofdstuk 3 van 6

Er zijn vier primaire, doorlopende onderzoekslijnen binnen Tactus:

1. Verslaving en LVB

Medewerkers: Joanneke van der Nagel, Neomi van Duijvenbode & prof. Robert Didden (Trajectum); Centrum Verslaving & LVB
Samenwerking: Universiteit Nijmegen (Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction, NISPA) en Universiteit Twente (o.a. afdeling Psychologie, en afdeling Human Media Interaction, HMI)

Onderzoeksthema’s:

  • Omvang van en risicofactoren voor (problematisch) middelengebruik bij mensen met een LVB. Proefschrift ‘Is it just the tip of the Iceberg? Substance use and misuse in Intellectual Disability (SumID)’ (Joanneke van der Nagel).
  • SumID project: epidemiologie van (problematisch) middelengebruik onder cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB) en behandelinterventies voor verslaving bij mensen met een LVB.
  • Technologische innovatie in de behandeling van verslaving bij mensen met een LVB Binnen dit project wordt (promotie)onderzoek vorm gegeven, gericht op: (a) De toevoeging van virtual reality aan verslavingsbehandeling bij mensen met een LVB, en (b) Inzet van eHealth applicaties, waaronder mobiele apps, wearables en impliciete metingen.
  • Triple zorg
    Behandeling in de verslavingszorg voor mensen met LVB, verslaving, en psychiatrische en/of forensische comorbiditeit. Deze onderzoekslijn richt zich op onderbouwing en effectiviteitsonderzoek van geïntegreerde behandelingen, in het bijzonder voor: (a) LVB, verslaving en Trauma, en (b) LVB, verslaving en verslavingsgerelateerde persoonlijkheidskenmerken.
  • TactIQ - LVB onder patiënten in de verslavingszorg
    Dit project richt zich op vragen als: Hoe vaak komt een verstandelijke beperking voor onder patiënten in de verslavingszorg? Hoe kunnen we betrouwbaar en valide LVB onder patiënten in de verslavingszorg vaststellen? Wat is de bijkomende problematiek van mensen met een LVB in de verslavingszorg, en hoe verhoudt deze zicht tot die van patiënten zonder LVB in de verslavingszorg?

2. Verslaving en trauma

Medewerkers: Carol Wieferink, Hein de Haan en Tim Kok
Samenwerking: Radboud Universiteit Nijmegen, ArtEZ (master muziektherapie). Lisa Najavits, Universiteit Twente (o.a. Neurolab)

Onderzoeksthema’s:

  • Epidemiologie en screening van PTSS bij verslaving. Proefschrift ‘Screening for Posttraumatic Stress Disorder and Illness Experience in Substance Use Disorder Patients’ (Tim Kok).
  • Retrospectieve studie naar het klachtenbeloop van een cohort patiënten met meer versus minder trauma-gerelateerde klachten bij aanvang. 
  • Gecontroleerde studie naar het effect van Seeking Safety: vergelijking groep wel versus geen Seeking Safety.  
  • Effect van muziektherapie op verslaafde patiënten met een trauma.
  • Ontwikkelen van een LVB-versie van Seeking Safety samen met het zorgpad LVB en verslaving. 
  • M.b.v. van de PCL-5 het verloop van de traumaklachten gedurende de behandeling in beeld brengen en vergelijken met de DASS als standaard ROM-onderdeel.
  • De wens is om te onderzoeken hoe behandelinterventies, b.v. muziektherapie, met wearables (fysiologisch) en eventueel met imaging (fMRI) in beeld kunnen worden gebracht en gemonitord.

3. Technologische ontwikkelingen | eHealth

Medewerkers: Marloes Postel, Melissa Laurens, Lutz Siemer, Erika van Wijk en Ruben Veltman
Samenwerking: Universiteit Nijmegen (Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction, NISPA), Universiteit Twente (vakgroep Psychologie, Gezondheid & Technologie, HMI, Biomedical Signals and Systems), Saxion University of Applied Sciences, Medisch Spectrum Twente, Universiteit van Amsterdam (UvA) en eScience center

Onderzoeksthema’s:

  • Cognitieve bias modificatie
    We weten steeds beter dat impulsieve, meer onbewuste processen een rol spelen bij verslaving. En dat we die processen ook rechtstreeks kunnen beïnvloeden via cognitieve bias modificatie (CBM). Dit project richt zich op: (a) De toevoeging van CBM aan reguliere verslavingsbehandeling, (b) (Door)ontwikkeling van de Breindebaas app, middels personalisatie en gamificatie, (c) Meting van de cognitieve bias bij cliënten met een LVB, en (d) Verschillen tussen de standaard versus gepersonaliseerde bias meting.
  • Sensor technologie
    Sensoren / wearables maken interactie mogelijk tussen fysieke en digitale wereld, door het meten van fysiologische parameters en het real-time vastleggen van bewegingen. Dit project richt zich op: (a) Het herkennen van vroegtijdige signalen van craving en terugval m.b.v. polsband technologie, en (b) Vroegtijdig interveniëren op basis van sensor technologie.
  • Tekstmining
    De digitalisering van de zorg levert een schat aan data op, aangezien alle behandelteksten zwart op wit staan. Deze grote hoeveelheid teksten wordt met behulp van tekstmining technieken geanalyseerd, waarbij we kijken naar: (a) De kwaliteit van de behandeling, en (b) De relatie met therapietrouw en behandelsucces.
  • Blended Smoking Cessation Treatment
    Binnen dit project wordt de blended stoppen met roken behandeling vergeleken met de face-to-face behandling t.a.v. behandeleffect, therapietrouw en tevredenheid.
  • Ontwikkeling en evaluatie internetbehandeling Seksdebaas.nl
    Binnen dit project is de internetbehandeling Seksdebaas.nl ontwikkeld. Momenteel wordt deze internetbehandeling geëvalueerd in een pilot met een kleine groep cliënten.  

4. Forensisch verslavingszorg

Medewerkers: Tiemenna Oosterhof en Hein de Haan
Samenwerking: Oostvaarders kliniek, IVO, NISPA en Forensische psychologie Erasmus Universiteit

Onderzoeksthema’s:

  • Doorontwikkeling risicotaxatie instrument voor verslaafde justitiabelen RIVJU.
  • HKT-30, risicotaxatie bij cliënten van de FVK: voorspellende waarde op middellange termijn  
  • Externalizing spectrum disorder: promotietraject van Sabrina Soe-Agnie, inmiddels niet meer aan Tactus verbonden.
  • Systematisch monitoren behandelresultaten op de afdelingen waar forensische zorg geboden wordt (ambulant en klinisch) binnen Tactus Verslavingszorg (o.a. analyse ROM gegevens, positieve afronding behandeling, behandelduur, uitstroom en doorstroom etc.) en onderzoeken van de mogelijkheden om recidive gegevens hieraan te koppelen.
  • Evaluatie inzet van Schematherapie in de FVK Piet Roordakliniek.
  • Pilot vroegsignalering, i.s.m. JusTact, IBW, Reclassering.
  • Effect van transcranial direct current stimulation (tDCS) as an intervention to increase empathic abilities and reduce violent behaviors in forensic substance abuse patients.
  • KFZ project ‘Doorontwikkeling en implementatie richtlijn problematisch middelengebruik’ voor de forensische praktijk, i.s.m. de Oostvaarderskliniek.
  • KFZ-project Seeking safety voor forensisch verslaafde justitiabelen met een LVB-achtergrond.
  • KFZ project Kwaliteit van Leven en Middelengebruik in de forensische zorg.