03 Op pad met...

GERARD HUIS IN 'T VELD

Tactus in Beeld #17 JAARGANG 05 ~ 03 2019

Hoofdstuk 3 van 9

Al jaren werkt Tactus samen met het laboratorium van het Gelre Ziekenhuis op het gebied van drugscontroles. Deze samenwerking kent in het verleden, heden en de toekomst vele voordelen. We gingen met collega Gerard Huis in ’t Veld naar het Gelre in Apeldoorn.

Daar spraken we met hoofd klinisch farmaceutisch toxicologisch laboratorium Jan Wieferink en ziekenhuisapotheker laboratorium Lutea van Gendt over deze voordelen en de ontwikkelingen die zich in het lab afspelen.

De samenwerking tussen Tactus en Gelre begon begin deze eeuw, voor de fusie tussen de verschillende verslavingszorginstellingen. Toentertijd stuurde IVON alle urinecontroles per post naar een laboratorium in Tilburg. Sinds de samenwerking met Gelre ziekenhuizen worden in de Regio West de bloed-  én urinemonsters afgehaald (regio Oost verzendt nog wel per post) en komen de  uitslagen van de testen direct in het cliëntendossier (USER) te staan. De samenwerking met Gelre heeft ook administratieve voordelen. Gelre declareert voor Tactus direct de ambulante controles bij de zorgverzekeraars. Dat bespaart Tactus veel tijd en geld.

Op dit moment worden de testen vrijwel uitsluitend gedaan via urinecontroles (UC). Gelre en Tactus willen op termijn graag over naar andere monster afnamemogelijkheden. Het onder toezicht afnemen van urinemonsters is voor de cliënten (maar ook voor de betrokken medewerkers) onprettig.

'Het is zeker denkbaar dat binnen afzienbare tijd de ademanalyse de standaard methode wordt'

Enkele jaren geleden hebben Tactus en Gelre gezamenlijk een vergelijkend wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd, waarin de afname van wangslijm, ademanalyse werd vergeleken met (de gouden standaard) urinecontrole. Dit onderzoek is bijna afgerond en het is zeer denkbaar dat binnen afzienbare tijd ademanalyses in plaats van urinecontroles als standaard methode worden ingevoerd.

Technologische ontwikkelingen

Gelre beschikt over de meest moderne analyseapparatuur en kan inmiddels een veel breder arsenaal aan stoffen identificeren. En dat is nodig, want tegenwoordig komen er in een snel tempo nieuwe middelen bij. Denk vooral aan Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS). Ook worden psychofarmaca, opioïden, NPS  en pijnbestrijders(zoals Oxycodon en Tramadol) misbruikt. De illegale markt lijkt in die zin op de wielersportwereld voor wat betreft het traceren van doping: men is de regelgeving steeds een stap voor.

Om hier op in te spelen is er een (nieuw) systeem bij Gelre gekoppeld aan een soort bibliotheek waarin meer dan 1700 soorten stoffen in staan vermeld. Het dient als een referentiekader voor onbekende stoffen, zodat een dergelijke stof onderzocht kan worden, op bijvoorbeeld overeenkomsten. Dit is belangrijk, omdat deze stoffen nieuw zijn en (nog) niet vallen onder de Opiumwet. Dit maakt ze wettelijk gezien niet illegaal. Er kan dus gekeken worden naar de kenmerken van deze stoffen, zodat wij er meer over weten. Eind september vorig jaar is er een Tactus breed klinisch UC onderzoek uitgevoerd. Deze monsters zijn dus geanalyseerd met de nieuwe analyseapparaten.

 

Sneltesten

Er is nog steeds een veel terugkerende vraag naar sneltesten. Toch worden deze niet door Tactus gebruikt. Dit heeft meerdere redenen. Ten eerste is de kwaliteit van de sneltesten verminderd, vrijwel alle testen worden nu geproduceerd in Azië. Deze geven vaker vals positieve uitslagen en er zijn meer crossreacties. Ook geven deze testen een zwart/wit resultaat weer. Er is wel te zien of iemand heeft gebruikt, maar niet hoeveel of hoe lang geleden. Tactus heeft baat bij preciezere metingen.

Voor belangstellenden is er een mogelijkheid om je op te geven voor een werkbezoek, dit jaar zal nog een werkbezoek worden georganiseerd. #TdJ